محمد باقر سعيدى روشن

92

علوم قرآن ( فارسى )

سوره همانند سوره‌هاى يك سطرى يعنى معادل يك هفت هزارم قرآن ! گرچه براى ما دسترسى به يك دليل قطعى بر جزئيات و چگونگى ترتيب نزول و تقدم و تأخر همه آيات تحدّى تا حدودى دشوار است ، ليكن آنچه مهم است اين است كه با توجه به موقعيتها و مناسبتهاى نزول و شيوه‌هاى برخورد مخالفان ، ارائه و عرضه يكى از اين سه امر ( مانند سازى تمام قرآن ، ده سوره ، يك سوره ) به صورت على البدل به عنوان شاهد بر بشرى بودن اين متن اعلام گرديد . در غير اين صورت مىبايست آنان پذيراى الهى بودن وحى قرآن باشند . 3 . آن مقدار كه به عنوان حد نصاب پاسخگويى به تحدّى قرآن قلمداد شده ، يك سوره كامل است و نه كمتر از آن . هر يك از سوره‌ها ، خواه بزرگ و يا كوچك ، هدف ويژه‌اى را دنبال مىكنند ، مدخل ، متن و نقطه پايان مناسب خويش را دارند . درست همانند يك مقاله منسجم كه محتوى پيام ويژه‌اى است . بنابر اين اگر كسى جمله يا جمله‌هايى كوتاه را كه واجد خصوصيات يك سوره نباشد ، پديد آورد ، تحدّى قرآن را پاسخ نگفته است . 4 . در آيات تحدّى از واژه « مثل » استفاده شده است . مفهوم اين كلمه آن است كه قرآن از تمام ناباوران مىخواهد تا در نظير آورى براى قرآن متنى بسازند كه از تمام خصوصيات قرآن بهره داشته ، در همه ابعاد چون ژرفايى محتوا ، زيبايى و رسايى ، جاذبه و تأثير بخشى ، غيب گويى ، تشريع قوانين فطرى و فراگير و ماندگار و جز آن مانند قرآن باشد . 5 . در آيات ياد شده افزون بر تحدّى ، ناتوانى همگانى و هميشگى مخالفان نسبت به انجام اين امر اعلام شده است . در اينجا ممكن است گفته شود ، با توجه به تفاوتهاى فردى ميان انسانها ، اساسا تحدّى به نظير آورى مفهوم ندارد . چه اينكه هيچ فردى نمىتواند مانند ديگرى سخن بگويد و همانند او فكر كند و انديشه بپرورد .